Als zelfstandige in België is je activiteit ofwel een commerciële onderneming, ofwel een vrij beroep. In Accountable is dit de instelling "Vrij beroep of commerciële onderneming". Het is goed om te weten welke op jou van toepassing is, want het bepaalt hoe en wanneer je inkomen wordt belast.
Commerciële onderneming: je koopt, maakt of verkoopt vooral goederen, of je levert een commerciële of ambachtelijke dienst.
Voorbeelden: winkel, e-commerce, restaurant, groothandel, kapper, aannemer.
Vrij beroep: je verkoopt vooral je kennis of expertise.
Voorbeelden: arts, tandarts, kinesist, advocaat, architect, boekhouder.
⚙️ Waarom het belangrijk is
Op je aangifte worden de twee in verschillende vakken aangegeven:
Commerciële onderneming → Vak XVII: Winst uit nijverheids-, handels- of landbouwondernemingen.
Vrij beroep → Vak XVIII: Baten van vrije beroepen, ambten, posten of andere winstgevende bezigheden.
Het belangrijkste praktische verschil is wanneer je inkomen belastbaar wordt:
Commerciële onderneming (Vak XVII): belast zodra je de factuur opmaakt, ook al heeft de klant nog niet betaald.
Vrij beroep (Vak XVIII): pas belast zodra je effectief betaald bent.
Accountable weet welk vak op jou van toepassing is en vult het automatisch in. In beide gevallen kan je je werkelijke kosten of een kostenforfait aftrekken (de forfaitregels verschillen licht tussen de twee types), plus je sociale bijdragen.
💡 Goed om te weten: je categorie verandert je belastingtarief niet. In beide gevallen geldt hetzelfde progressieve belastingtarief (commerciële activiteit of vrij beroep), dus je betaalt niet méér inkomstenbelasting omdat je commercieel bent in plaats van vrij beroep (of omgekeerd). De verschillen gaan over hoe je je inkomen aangeeft.
⚠️ En als ik beide doe?
Sommige zelfstandigen hebben echt beide soorten inkomen, bijvoorbeeld een ontwerper die creatief werk factureert (vrij beroep) en ook materiaal doorverkoopt (commercieel). Wettelijk moet elk type in zijn eigen vak worden aangegeven: Vak XVII voor commercieel, Vak XVIII voor vrij beroep.
Goed om te weten: in Accountable kies je één activiteitstype, en je belastingaangifte wordt enkel voor dat type voorbereid. Heb je ook inkomen van het andere type, dan wordt dat vak niet automatisch gegenereerd: je moet het apart in orde brengen.
Als beide op jou van toepassing zijn, is de eenvoudigste aanpak:
stel als activiteitstype datgene in dat het grootste deel van je inkomen oplevert;
gebruik Accountable zoals gewoonlijk voor dat type, belastingaangifte inbegrepen;
vul het vak van de andere activiteit manueel in Tax-on-web in (Vak XVII of Vak XVIII), op basis van je cijfers uit Accountable.
Dit gaat over je type inkomen, niet over een gemengd privé/beroepsgebruik van een uitgave en niet over een "gemengd" btw-statuut. Omdat het de juistheid van je aangifte beïnvloedt, contacteer ons gerust via de chat als je twijfelt over de verdeling.
❗ Niet te verwarren met je btw-statuut
Of je een commerciële onderneming of een vrij beroep bent, gaat over de inkomstenbelasting. Of je btw aanrekent of de btw-vrijstellingsregeling gebruikt, is een aparte vraag: dat hangt vooral af van je omzet (de drempel van 25.000 €) en van het al dan niet vrijgestelde karakter van je activiteit.
Twijfel je over je btw-statuut? Zo controleer je je btw-type bij het aanmaken van je account.
💡 Nog steeds niet zeker?
Je stelt dit in onder "Vrij beroep of commerciële onderneming" bij het aanmaken van je Accountable-account, en je kan het aanpassen in je instellingen. Voor je officiële indeling kan je ondernemingsloket het bevestigen.
Nog vragen? Contacteer ons via de chat in de app 😊